Soal Jawab Ramadan
Jawapan yang jelas kepada soalan yang paling kerap ditanya umat Islam tentang Ramadan, berdasarkan al-Quran, Sunnah dan pandangan majoriti ulama. Setiap jawapan ada versi ringkas dan penjelasan terperinci.
Tiada soalan yang sepadan. Hantar soalan anda di bawah dan kami akan menjawabnya. Hantar soalan anda →
Soalan paling popular
- Bilakah Ramadan 2027 bermula?Ramadan 2027 dijangka bermula pada hari Isnin, 8 Februari 2027, menurut kalendar Ummul Qura.
- Makan kerana terlupa, adakah batal puasa?Tidak, makan atau minum kerana terlupa sedang berpuasa tidak membatalkan puasa.
- Bolehkah memberus gigi ketika berpuasa?Ya, anda boleh memberus gigi ketika berpuasa, asalkan tidak menelan ubat gigi atau air.
- Bolehkah berpuasa ketika haid?Tidak, wanita tidak berpuasa ketika haid, dan puasa pada waktu itu tidak sah.
- Adakah merokok membatalkan puasa?Ya, merokok, menghisap shisha atau apa-apa bentuk tembakau membatalkan puasa menurut ulama semua mazhab.
- Bolehkah mencium suami atau isteri ketika berpuasa?Ciuman antara suami isteri tidak membatalkan puasa dengan sendirinya, kerana Nabi SAW adakalanya mencium isteri Baginda ketika berpuasa.
- Apakah doa berbuka puasa?Bacalah "Bismillah", kemudian selepas minum: "Zahaba az-zama'u wabtallatil-'uruqu wa thabatal-ajru insya-Allah" (Abu Daud).
- Berapakah kadar zakat fitrah?Zakat fitrah ialah satu sa' (segantang) makanan asasi bagi setiap orang, kira-kira 2.5–3 kg beras, gandum, kurma atau seumpamanya.
- Bilakah malam Lailatulqadar?Lailatulqadar jatuh pada sepuluh malam terakhir Ramadan, kemungkinan besar pada malam ganjil (malam ke-21, 23, 25, 27 atau 29).
- Berapa rakaat solat Tarawih?Tiada bilangan yang tetap: 8 rakaat dan 20 rakaat (ditambah Witir) kedua-duanya sah dan telah diamalkan sejak berabad-abad.
- Terlepas sahur, bolehkah saya terus berpuasa?Ya, anda boleh dan patut terus berpuasa: sahur ialah sunnah yang digalakkan, bukan syarat sah puasa.
- Bilakah Hari Raya Aidilfitri 2027?Hari Raya Aidilfitri 2027 dijangka jatuh pada hari Selasa, 9 Mac 2027 (kalendar Umm al-Qura), atau hari Rabu, 10 Mac di sesetengah negara.
Asas Ramadan (15)
- Apakah itu Ramadan?Ramadan ialah bulan kesembilan dalam kalendar Hijrah, ketika umat Islam berpuasa dari terbit fajar hingga terbenam matahari.
- Mengapa umat Islam berpuasa pada bulan Ramadan?Umat Islam berpuasa pada bulan Ramadan kerana Allah memerintahkannya dalam al-Quran supaya mereka bertakwa.
- Bilakah Ramadan 2027 bermula?Ramadan 2027 dijangka bermula pada hari Isnin, 8 Februari 2027, menurut kalendar Ummul Qura.
- Berapa lama bulan Ramadan?Ramadan berlangsung selama 29 atau 30 hari kerana ia bulan qamari yang berakhir apabila anak bulan Syawal kelihatan.
- Mengapa tarikh Ramadan berubah setiap tahun?Ramadan beralih kerana kalendar Islam ialah kalendar qamari yang setahunnya kira-kira 11 hari lebih pendek daripada tahun syamsiah.
- Bagaimana permulaan Ramadan ditentukan?Ramadan bermula apabila anak bulan kelihatan selepas matahari terbenam pada 29 Syaaban; jika tidak kelihatan, Syaaban disempurnakan 30 hari.
- Adakah puasa Ramadan salah satu rukun Islam?Ya, puasa Ramadan ialah salah satu daripada lima rukun Islam, bersama syahadah, solat, zakat dan haji.
- Siapakah yang wajib berpuasa Ramadan?Setiap Muslim yang baligh, berakal, sihat dan tidak bermusafir wajib berpuasa pada bulan Ramadan.
- Apakah maksud perkataan Ramadan?Perkataan Ramadan berasal daripada akar kata Arab r-m-d yang berkaitan dengan panas terik atau membakar.
- Adakah al-Quran diturunkan pada bulan Ramadan?Ya, al-Quran diturunkan pada bulan Ramadan, seperti yang dinyatakan oleh al-Quran sendiri.
- Bilakah waktu puasa Ramadan bermula dan berakhir?Anda berpuasa dari terbit fajar sadiq, iaitu masuk waktu Subuh, hingga terbenam matahari, iaitu masuk waktu Maghrib.
- Bagaimana berpuasa di negara yang siangnya sangat panjang?Umat Islam berpuasa dari fajar hingga Maghrib selagi siang dan malam dapat dibezakan, walaupun siangnya panjang.
- Bilakah puasa Ramadan mula diwajibkan?Puasa Ramadan diwajibkan pada tahun kedua Hijrah (sekitar 624 M) di Madinah.
- Apakah ganjaran berpuasa pada bulan Ramadan?Berpuasa Ramadan dengan iman dan ikhlas membawa keampunan dosa yang lalu serta ganjaran yang Allah sendiri janjikan.
- Adakah syaitan dibelenggu pada bulan Ramadan?Ya, hadis sahih menyatakan syaitan dibelenggu apabila Ramadan tiba.
Hukum puasa dan niat (16)
- Adakah saya perlu berniat untuk berpuasa?Ya, niat diwajibkan untuk berpuasa, tetapi ia hanyalah keputusan dalam hati untuk berpuasa esok.
- Adakah niat puasa perlu dibuat setiap malam?Kebanyakan ulama berpendapat setiap hari Ramadan memerlukan niatnya sendiri pada waktu malam.
- Adakah niat puasa perlu dilafazkan?Tidak, anda tidak perlu melafazkan niat dengan kuat.
- Terlepas sahur, bolehkah saya terus berpuasa?Ya, anda boleh dan patut terus berpuasa: sahur ialah sunnah yang digalakkan, bukan syarat sah puasa.
- Adakah puasa sah jika tidak solat?Kebanyakan ulama berpendapat puasa anda tetap sah dan tidak perlu diqada, tetapi meninggalkan solat ialah dosa besar yang menjejaskan pahalanya.
- Bilakah perlu berhenti makan sahur?Anda wajib berhenti makan dan minum ketika terbit fajar sadiq, iaitu masuk waktu Subuh.
- Bolehkah terus makan ketika azan Subuh berkumandang?Jika azan dilaungkan tepat pada waktu fajar sadiq, anda perlu berhenti makan dan minum sebaik sahaja azan bermula.
- Tersilap berbuka sebelum Maghrib, apa perlu dibuat?Tiada dosa bagi kesilapan yang jujur: berhenti makan serta-merta dan teruskan berpuasa hingga Maghrib.
- Bagaimana cara qada puasa Ramadan?Puasa Ramadan yang tertinggal diqada dengan berpuasa sehari bagi setiap hari yang ditinggalkan, bila-bila masa sebelum Ramadan berikutnya.
- Sampai bila boleh qada puasa Ramadan?Anda perlu mengqada puasa Ramadan sebelum Ramadan berikutnya bermula.
- Tertinggal puasa bertahun-tahun lalu, bagaimana qadanya?Qada setiap hari yang tertinggal dengan sehari puasa, anggarkan bilangannya jika tidak pasti, dan bertaubat jika ditinggalkan tanpa keuzuran.
- Apa hukum sengaja membatalkan puasa?Sengaja membatalkan puasa Ramadan tanpa keuzuran ialah dosa besar: anda wajib bertaubat dan mengqada hari itu.
- Bolehkah tidur sepanjang hari ketika berpuasa?Puasa anda tetap sah walaupun anda tidur hampir sepanjang hari, selagi anda telah berniat.
- Bolehkah berpuasa dalam keadaan junub?Ya, anda boleh berpuasa walaupun belum mandi wajib ketika fajar, dan puasa anda sah.
- Adakah mimpi basah membatalkan puasa?Tidak, mimpi basah tidak membatalkan puasa kerana ia berlaku di luar kawalan anda.
- Berdosakah tidak berpuasa Ramadan tanpa keuzuran?Ya, sengaja tidak berpuasa Ramadan tanpa keuzuran yang sah ialah dosa besar kerana puasa ialah salah satu rukun Islam.
Apa yang membatalkan puasa? (28)
- Makan kerana terlupa, adakah batal puasa?Tidak, makan atau minum kerana terlupa sedang berpuasa tidak membatalkan puasa.
- Bolehkah memberus gigi ketika berpuasa?Ya, anda boleh memberus gigi ketika berpuasa, asalkan tidak menelan ubat gigi atau air.
- Adakah ubat gigi membatalkan puasa?Tidak, ubat gigi tidak membatalkan puasa selagi anda tidak menelannya, dan rasa pudina yang tertinggal tidak menjadi masalah.
- Bolehkah menggunakan kayu sugi ketika berpuasa?Ya, bersugi dengan kayu sugi ketika berpuasa dibenarkan dan merupakan sunnah, pada bila-bila masa menurut kebanyakan ulama.
- Adakah ubat kumur membatalkan puasa?Tidak, ubat kumur tidak membatalkan puasa jika anda meluahkannya dan tidak menelan sedikit pun.
- Adakah menelan air liur membatalkan puasa?Tidak, menelan air liur sendiri tidak membatalkan puasa, dan anda tidak perlu asyik meludah.
- Adakah menelan kahak membatalkan puasa?Kahak yang tertelan sebelum sampai ke mulut tidak membatalkan puasa.
- Bolehkah mengunyah gula-gula getah ketika berpuasa?Tidak, jangan mengunyah gula-gula getah ketika berpuasa, walaupun yang tanpa gula, kerana ia mengeluarkan perisa dan pemanis yang tertelan.
- Bolehkah merasa makanan ketika memasak semasa berpuasa?Ya, anda boleh merasa makanan ketika memasak jika perlu, asalkan anda meluahkannya dan tidak menelan apa-apa.
- Adakah muntah membatalkan puasa?Muntah yang berlaku dengan sendirinya tidak membatalkan puasa, jadi anda boleh terus berpuasa.
- Bolehkah mandi atau berenang ketika berpuasa?Ya, anda boleh mandi ketika berpuasa, dan berenang juga dibenarkan jika anda berhati-hati supaya air tidak masuk ke mulut atau hidung.
- Air masuk ke tekak ketika berwuduk, batalkah puasa?Jika air tertelan secara tidak sengaja ketika berwuduk, puasa anda tetap sah menurut ramai ulama.
- Bolehkah memakai minyak wangi ketika berpuasa?Ya, anda boleh memakai minyak wangi, deodoran dan minyak harum ketika berpuasa; semuanya tidak membatalkan puasa.
- Adakah merokok membatalkan puasa?Ya, merokok, menghisap shisha atau apa-apa bentuk tembakau membatalkan puasa menurut ulama semua mazhab.
- Adakah vape membatalkan puasa?Ya, vape membatalkan puasa: anda sengaja menyedut cecair yang ditukar menjadi wap, dan ulama menyamakannya dengan merokok.
- Adakah ubat titis mata membatalkan puasa?Tidak, ubat titis mata tidak membatalkan puasa menurut kebanyakan ulama masa kini, walaupun rasanya terasa seketika di tekak.
- Adakah ubat titis telinga membatalkan puasa?Tidak, ubat titis telinga tidak membatalkan puasa jika gegendang telinga tidak berlubang, menurut kebanyakan ulama masa kini.
- Adakah semburan hidung membatalkan puasa?Semburan hidung biasa tidak membatalkan puasa menurut ramai ulama masa kini, jika anda tidak menelan apa yang sampai ke tekak.
- Adakah suntikan membatalkan puasa?Tidak, suntikan perubatan seperti insulin, antibiotik, vaksin atau ubat tahan sakit tidak membatalkan puasa menurut kebanyakan ulama masa kini.
- Bolehkah ambil vaksin ketika berpuasa?Ya, vaksin melalui suntikan boleh diambil ketika berpuasa; kebanyakan ulama sepakat ia tidak membatalkan puasa kerana bukan makanan atau minuman.
- Adakah ujian darah membatalkan puasa?Tidak, ujian darah tidak membatalkan puasa.
- Bolehkah menderma darah ketika berpuasa?Ya, kebanyakan ulama berpendapat menderma darah tidak membatalkan puasa.
- Adakah drip IV membatalkan puasa?Ya, drip IV yang membekalkan cecair atau nutrisi, seperti glukosa, membatalkan puasa menurut kebanyakan ulama semasa.
- Adakah inhaler asma membatalkan puasa?Ramai ulama semasa berpendapat inhaler asma biasa tidak membatalkan puasa kerana ia membawa ubat ke paru-paru, bukan makanan atau minuman.
- Bolehkah pakai solekan atau gincu ketika berpuasa?Ya, anda boleh memakai solekan ketika berpuasa; ia tidak membatalkan puasa.
- Adakah krim dan losyen membatalkan puasa?Tidak, krim, losyen, salap, pelindung matahari dan minyak pada kulit tidak membatalkan puasa, walaupun sebahagiannya diserap.
- Adakah hidung berdarah atau luka membatalkan puasa?Tidak, hidung berdarah, luka atau pendarahan lain akibat kecederaan tidak membatalkan puasa.
- Adakah berbekam (hijamah) membatalkan puasa?Kebanyakan ulama berpendapat berbekam (hijamah) tidak membatalkan puasa, tetapi makruh jika ia melemahkan anda.
Kesihatan dan ubat (15)
- Wajibkah saya berpuasa ketika sakit?Tidak, jika berpuasa memudaratkan, memburukkan sakit atau melambatkan kesembuhan anda, anda boleh tidak berpuasa dan menggantikannya kemudian.
- Penyakit kronik dan tidak mampu berpuasa: apa hukumnya?Jika penyakit jangka panjang menyebabkan anda tidak akan mampu berpuasa, anda diberi keringanan dan membayar fidyah.
- Bolehkah pesakit diabetes berpuasa pada bulan Ramadan?Ramai pesakit diabetes yang terkawal boleh berpuasa dengan selamat di bawah panduan doktor, tetapi ada yang berisiko tinggi dan diberi keringanan.
- Bagaimana cara makan ubat pada bulan Ramadan?Berbincanglah dengan doktor atau ahli farmasi sebelum Ramadan: banyak ubat boleh dialihkan ke waktu sahur dan berbuka.
- Adakah makan pil membatalkan puasa?Ya, menelan pil dengan sengaja membatalkan puasa, walaupun tanpa air, kerana ia masuk ke perut melalui mulut.
- Bagaimana elak sakit kepala ketika berpuasa?Sakit kepala ketika berpuasa biasanya boleh dicegah dengan mengurangkan kafein sebelum Ramadan, cukup minum air pada waktu malam, bersahur dan cukup tidur.
- Bagaimana mengelakkan dehidrasi pada bulan Ramadan?Minum air secara berperingkat antara waktu berbuka dan sahur, makan makanan berair, kurangkan garam dan kafein, dan kekal sejuk pada siang hari.
- Bolehkah bersenam atau ke gim ketika berpuasa?Ya, anda boleh bersenam ketika berpuasa; ia tidak membatalkan puasa.
- Wajibkah warga emas berpuasa?Tidak, warga emas yang terlalu lemah untuk berpuasa diberi keringanan dan membayar fidyah, iaitu memberi makan seorang miskin bagi setiap hari.
- Bolehkah pergi ke doktor gigi ketika berpuasa?Ya, anda boleh ke doktor gigi ketika berpuasa.
- Bolehkah menjalani pembedahan atau bius pada bulan Ramadan?Ya, anda boleh menjalani pembedahan pada bulan Ramadan; pada hari anda tidak sihat atau perlu drip, anda diberi keringanan dan menggantikannya kemudian.
- Adakah ubat masuk dubur (suppositori) membatalkan puasa?Ramai ulama semasa berpendapat suppositori ubat tidak membatalkan puasa kerana ia bukan makanan atau minuman dan tidak memberi khasiat.
- Wajibkah berpuasa jika ia menjejaskan kesihatan mental?Tidak, jika puasa menjejaskan kesihatan mental anda dengan serius atau menghalang rawatan yang perlu, anda diberi keringanan seperti penyakit fizikal.
- Bagaimana elak pedih ulu hati selepas berbuka puasa?Untuk elak pedih ulu hati, berbuka perlahan-lahan, makan sedikit, kurangkan makanan bergoreng dan pedas, dan jangan terus berbaring selepas makan.
- Bagaimana mendapat tidur yang cukup pada bulan Ramadan?Bahagikan waktu tidur: tidur awal selepas Isyak atau Tarawih, bangun untuk sahur, dan tidur sekejap pada siang hari jika boleh.
Wanita dan puasa (14)
- Bolehkah berpuasa ketika haid?Tidak, wanita tidak berpuasa ketika haid, dan puasa pada waktu itu tidak sah.
- Wajibkah qada puasa yang ditinggalkan kerana haid?Ya, anda wajib mengqada puasa yang ditinggalkan kerana haid, satu hari bagi setiap hari, pada bila-bila masa sebelum Ramadan berikutnya.
- Adakah wanita perlu qada solat ketika haid?Tidak, wanita tidak perlu mengqada solat yang ditinggalkan ketika haid; solat itu gugur.
- Bagaimana jika haid berhenti pada siang hari Ramadan?Jika haid berhenti pada siang hari, hari itu tidak dikira sebagai puasa dan anda menggantikannya kemudian.
- Bagaimana jika haid datang sejurus sebelum Maghrib?Jika haid datang sebelum matahari terbenam, walaupun beberapa minit, puasa hari itu tidak sah dan perlu diqada kemudian.
- Wajibkah wanita hamil berpuasa?Tidak, wanita hamil tidak wajib berpuasa jika dia bimbang mudarat terhadap dirinya atau bayinya; dia menggantikannya kemudian.
- Wajibkah ibu yang menyusukan anak berpuasa?Tidak, ibu yang menyusukan anak boleh tidak berpuasa jika bimbang mudarat terhadap dirinya, susunya atau bayinya, dan menggantikannya kemudian.
- Wanita hamil perlu qada puasa atau bayar fidyah?Kebanyakan ulama mengatakan wanita hamil atau menyusukan anak perlu mengqada puasa kemudian, seperti orang yang sakit.
- Bolehkah berpuasa ketika nifas selepas bersalin?Tidak, wanita tidak berpuasa atau solat ketika nifas; dia mengqada puasa kemudian.
- Bolehkah makan pil tangguh haid pada bulan Ramadan?Ya, ramai ulama membenarkan pil tangguh haid pada bulan Ramadan jika doktor mengesahkan ia tidak memudaratkan.
- Bolehkah berpuasa ketika istihadah (darah penyakit)?Ya, anda tetap berpuasa dan bersolat ketika istihadah, kerana ia bukan haid.
- Bolehkah wanita solat Tarawih di masjid?Ya, wanita boleh solat Tarawih di masjid, dan Nabi SAW melarang lelaki menghalang mereka.
- Bagaimana beribadah pada malam Lailatulqadar ketika haid?Anda boleh mencari Lailatulqadar ketika haid melalui doa, zikir, istighfar, mendengar Al-Quran dan sedekah.
- Bolehkah membaca Al-Quran ketika haid?Ramai ulama membenarkan membaca Al-Quran ketika haid dari hafalan atau skrin, tanpa menyentuh mushaf secara langsung.
Sahur dan berbuka (13)
- Adakah sahur wajib?Tidak, sahur tidak wajib dan puasa anda sah tanpanya.
- Apakah makanan terbaik untuk sahur?Sahur terbaik menggabungkan karbohidrat kompleks, protein, serat dan air: oat, roti bijirin penuh, telur, yogurt, buah-buahan dan kurma.
- Bilakah sebenarnya waktu berbuka puasa?Waktu berbuka ialah ketika matahari terbenam sepenuhnya, iaitu permulaan waktu Maghrib.
- Mengapa umat Islam berbuka puasa dengan kurma?Umat Islam berbuka dengan kurma kerana Nabi SAW berbuat demikian, menjadikannya sunnah.
- Apakah doa berbuka puasa?Bacalah "Bismillah", kemudian selepas minum: "Zahaba az-zama'u wabtallatil-'uruqu wa thabatal-ajru insya-Allah" (Abu Daud).
- Adakah doa khas untuk sahur?Tidak, tiada doa khas untuk sahur dalam Sunnah yang sahih.
- Berbuka puasa sebelum atau selepas solat Maghrib?Sunnahnya ialah berbuka dengan beberapa biji kurma atau air ketika matahari terbenam, solat Maghrib, kemudian makan hidangan utama.
- Mengapa perlu menyegerakan berbuka puasa?Menyegerakan berbuka ketika matahari terbenam adalah sunnah: Nabi SAW bersabda manusia sentiasa dalam kebaikan selagi menyegerakan berbuka.
- Apakah juadah berbuka puasa yang sihat?Juadah berbuka yang sihat bermula dengan kurma dan air, kemudian sup ringan dan sepinggan sayur, protein tanpa lemak dan bijirin penuh.
- Berapa banyak air perlu diminum antara berbuka dan sahur?Tiada jumlah yang ditetapkan agama, tetapi panduan biasa ialah kira-kira 6 hingga 8 gelas (1.5–2 liter) antara berbuka dan sahur.
- Bolehkah minum kopi ketika sahur?Ya, anda boleh minum kopi ketika sahur, asalkan selesai sebelum Subuh.
- Apakah pahala memberi makan orang yang berpuasa?Sesiapa yang memberi makan orang yang berpuasa untuk berbuka mendapat pahala seperti pahalanya, tanpa mengurangkan sedikit pun pahala orang itu.
- Bilakah waktu berbuka puasa di dalam kapal terbang?Anda berbuka apabila matahari terbenam di tempat anda berada, seperti yang dilihat dari kapal terbang, bukan mengikut jam bandar berlepas atau destinasi.
Solat, Tarawih dan al-Quran (15)
- Apakah itu solat Tarawih?Solat Tarawih ialah solat malam khas bulan Ramadan yang dilakukan selepas Isyak, dua rakaat satu salam, selalunya berjemaah di masjid.
- Berapa rakaat solat Tarawih?Tiada bilangan yang tetap: 8 rakaat dan 20 rakaat (ditambah Witir) kedua-duanya sah dan telah diamalkan sejak berabad-abad.
- Adakah solat Tarawih wajib?Tidak, solat Tarawih tidak wajib; ia sunat yang sangat dituntut.
- Bolehkah solat Tarawih di rumah?Ya, anda boleh solat Tarawih di rumah, sendirian atau bersama keluarga, dan ia sah serta mendapat pahala sepenuhnya.
- Bagaimanakah cara solat Tarawih?Solat Tarawih dilakukan selepas Isyak, dua rakaat satu salam seperti solat dua rakaat biasa, kemudian diakhiri dengan Witir.
- Bagaimanakah cara solat Witir pada bulan Ramadan?Pada bulan Ramadan, Witir biasanya dilakukan bersama imam sejurus selepas Tarawih, 1 atau 3 rakaat, selalunya dengan doa qunut pada rakaat terakhir.
- Apakah solat Tahajud dan bilakah waktunya ketika Ramadan?Tahajud ialah solat sunat malam, sebaiknya selepas tidur seketika, dan waktu terbaiknya ialah sepertiga malam yang terakhir.
- Wajibkah khatam al-Quran pada bulan Ramadan?Tidak, khatam al-Quran pada bulan Ramadan tidak wajib; ia matlamat yang digalakkan, bukan kewajipan.
- Bagaimanakah cara khatam al-Quran pada bulan Ramadan?Bacalah satu juzuk sehari, kira-kira 20 halaman, untuk khatam dalam 30 hari; cara paling mudah ialah lebih kurang 4 halaman selepas setiap solat fardu.
- Bolehkah membaca al-Quran di telefon tanpa wuduk?Ya, kebanyakan ulama membenarkan membaca al-Quran di telefon tanpa wuduk kerana telefon bukan mushaf bercetak.
- Apakah doa-doa terbaik pada bulan Ramadan?Tiada satu doa yang terbaik: setiap doa yang ikhlas bernilai, dan doa orang yang berpuasa sangat mustajab.
- Perlukah qada solat yang tertinggal pada bulan Ramadan?Ya, solat fardu yang tertinggal wajib diqada secepat mungkin, sama ada pada bulan Ramadan atau pada bila-bila masa.
- Adakah waktu solat berubah pada bulan Ramadan?Tidak, waktu solat mengikut kaedah yang sama sepanjang tahun berdasarkan kedudukan matahari, jadi Ramadan tidak mengubahnya.
- Zikir apakah yang patut diamalkan pada bulan Ramadan?Zikir terbaik ialah yang mudah: Subhanallah, Alhamdulillah, La ilaha illallah, Allahu Akbar dan Astaghfirullah.
- Bolehkah membaca mushaf ketika solat Tarawih?Ya, kebanyakan ulama membenarkan membaca daripada mushaf atau skrin dalam solat sunat seperti Tarawih jika hafalan anda tidak mencukupi.
Zakat dan sedekah (20)
- Apakah itu zakat?Zakat ialah sedekah wajib tahunan dalam Islam: 2.5% daripada simpanan dan harta lain yang layak yang kekal melebihi nisab selama setahun qamariah.
- Wajibkah membayar zakat pada bulan Ramadan?Tidak, zakat harta tidak terikat dengan Ramadan: ia wajib apabila harta anda kekal melebihi nisab selama setahun qamariah penuh.
- Apakah nisab zakat?Nisab ialah kadar minimum harta yang mewajibkan zakat: nilai 85 g emas atau 595 g perak.
- Bagaimanakah cara mengira zakat?Jumlahkan harta yang wajib dizakatkan pada tarikh zakat anda, tolak hutang yang perlu dibayar sekarang, dan bayar 2.5% jika jumlahnya mencapai nisab.
- Wajibkah zakat ke atas barang kemas emas?Kebanyakan ulama berkata tiada zakat ke atas barang kemas emas yang dipakai selalu, tetapi zakat wajib ke atas emas simpanan seperti syiling dan jongkong.
- Wajibkah zakat ke atas wang simpanan?Ya, jika simpanan anda, bersama harta lain yang wajib dizakatkan, kekal melebihi nisab selama setahun qamariah, anda membayar 2.5% daripadanya.
- Wajibkah zakat ke atas gaji bulanan?Tidak, zakat tidak wajib ke atas gaji sebaik sahaja anda menerimanya; ia wajib ke atas apa yang anda simpan daripadanya.
- Wajibkah zakat ke atas rumah dan kereta?Tidak, tiada zakat ke atas rumah yang anda diami atau kereta yang anda gunakan.
- Wajibkah zakat ke atas saham dan mata wang kripto?Ya, zakat umumnya wajib ke atas saham dan kripto halal yang dipegang sebagai pelaburan, biasanya 2.5% daripada nilai pasarannya pada tarikh zakat.
- Siapakah yang layak menerima zakat?Zakat boleh diberikan kepada lapan golongan asnaf yang disebut dalam al-Quran (at-Taubah 9:60), terutamanya fakir dan miskin.
- Bolehkah memberi zakat kepada ahli keluarga?Ya, anda boleh memberi zakat kepada saudara-mara yang layak seperti adik-beradik, ibu dan bapa saudara serta sepupu, malah pahalanya berganda.
- Apakah itu zakat fitrah?Zakat fitrah ialah sedekah wajib yang kecil yang dibayar bagi setiap orang pada akhir Ramadan, sebelum solat sunat Aidilfitri.
- Berapakah kadar zakat fitrah?Zakat fitrah ialah satu sa' (segantang) makanan asasi bagi setiap orang, kira-kira 2.5–3 kg beras, gandum, kurma atau seumpamanya.
- Bilakah waktu membayar zakat fitrah?Zakat fitrah mesti dibayar sebelum solat sunat Aidilfitri, sebaiknya pada pagi raya atau sehari dua sebelumnya.
- Bolehkah zakat fitrah dibayar dengan wang?Ya, ramai ulama dan kebanyakan badan zakat pada hari ini menerima zakat fitrah dibayar dengan nilai wang makanan.
- Siapakah yang wajib membayar zakat fitrah?Setiap Muslim yang mempunyai lebihan daripada keperluan asas pada Hari Raya wajib membayar zakat fitrah bagi diri dan tanggungannya, termasuk kanak-kanak.
- Apakah perbezaan antara zakat dan sedekah?Zakat ialah bahagian harta yang wajib dan tetap kadarnya untuk golongan tertentu; sedekah ialah pemberian sukarela dalam apa jua jumlah.
- Apakah fidyah dan berapakah kadarnya?Fidyah ialah memberi makan seorang miskin bagi setiap hari puasa yang ditinggalkan, khusus bagi orang yang tidak mampu berpuasa langsung.
- Apakah kafarah kerana membatalkan puasa?Kafarah ialah denda kerana bersetubuh pada siang Ramadan: berpuasa 60 hari berturut-turut, atau memberi makan 60 orang miskin jika tidak mampu.
- Bolehkah hutang ditolak semasa mengira zakat?Ya, anda boleh menolak hutang yang perlu dibayar sekarang atau dalam masa terdekat, seperti bil dan ansuran pinjaman tahun ini.
Lailatulqadar dan sepuluh malam terakhir (12)
- Apakah itu Lailatulqadar?Lailatulqadar, malam ketetapan dan kemuliaan, ialah malam al-Quran mula diturunkan, dan ibadah padanya lebih baik daripada seribu bulan.
- Bilakah malam Lailatulqadar?Lailatulqadar jatuh pada sepuluh malam terakhir Ramadan, kemungkinan besar pada malam ganjil (malam ke-21, 23, 25, 27 atau 29).
- Apakah tanda-tanda Lailatulqadar?Tanda yang paling terkenal, daripada hadis sahih, ialah matahari terbit keesokan paginya tanpa sinar yang terik.
- Apakah doa yang dibaca pada malam Lailatulqadar?Bacalah "Allahumma innaka 'afuwwun tuhibbul-'afwa fa'fu 'anni": Ya Allah, Engkau Maha Pemaaf dan suka memaafkan, maka maafkanlah aku (Tirmizi).
- Apakah amalan pada malam Lailatulqadar?Isilah malam itu dengan ibadah: solat, membaca al-Quran, berdoa, berzikir, memohon keampunan dan bersedekah.
- Adakah Lailatulqadar sentiasa pada malam ke-27?Tidak, ia tidak semestinya malam ke-27; Nabi SAW menyuruh kita mencarinya pada malam-malam ganjil dalam sepuluh malam terakhir.
- Mengapa sepuluh malam terakhir Ramadan istimewa?Sepuluh malam terakhir istimewa kerana Lailatulqadar jatuh padanya, dan Nabi SAW paling bersungguh-sungguh beribadah ketika itu.
- Apakah itu iktikaf?Iktikaf ialah berdiam di masjid untuk satu tempoh dengan niat beribadah, jauh daripada urusan dunia.
- Apakah syarat dan peraturan iktikaf?Ketika iktikaf, anda berdiam di masjid dengan niat beribadah, hanya keluar untuk keperluan sebenar dan menjauhi hubungan suami isteri.
- Bolehkah wanita beriktikaf?Ya, wanita boleh beriktikaf; isteri-isteri Nabi SAW melakukannya semasa hayat baginda dan selepas kewafatan baginda.
- Bolehkah beriktikaf selama beberapa jam sahaja?Ya, kebanyakan ulama membenarkan iktikaf untuk tempoh yang singkat, walaupun beberapa jam, jika anda berdiam di masjid dengan niat iktikaf.
- Apakah maksud "lebih baik daripada seribu bulan"?Ia bermaksud ibadah pada malam Lailatulqadar lebih baik daripada ibadah selama seribu bulan, iaitu lebih 83 tahun, tanpanya.
Hari Raya Aidilfitri dan Syawal (14)
- Bilakah Hari Raya Aidilfitri 2027?Hari Raya Aidilfitri 2027 dijangka jatuh pada hari Selasa, 9 Mac 2027 (kalendar Umm al-Qura), atau hari Rabu, 10 Mac di sesetengah negara.
- Apakah itu Hari Raya Aidilfitri?Hari Raya Aidilfitri ialah perayaan yang menandakan berakhirnya Ramadan, pada 1 Syawal.
- Bagaimana cara menunaikan solat sunat Hari Raya?Solat sunat Hari Raya ialah dua rakaat secara berjemaah pada waktu pagi, dengan takbir tambahan sebelum bacaan, diikuti khutbah.
- Adakah solat Hari Raya wajib?Solat Hari Raya ialah amalan yang sangat dituntut dan tidak pernah ditinggalkan oleh Nabi SAW, malah sesetengah ulama menganggapnya wajib.
- Apakah amalan sunat pada Hari Raya Aidilfitri?Sunnah Hari Raya Aidilfitri termasuk mandi sunat, memakai pakaian terbaik, makan kurma sebelum solat, bertakbir dan pulang ikut jalan lain.
- Apakah takbir Hari Raya dan bilakah dilaungkan?Takbir Hari Raya ialah lafaz membesarkan Allah, seperti "Allahu akbar, Allahu akbar, la ilaha illallah…".
- Bolehkah berpuasa pada Hari Raya?Tidak, berpuasa pada Hari Raya Aidilfitri adalah haram, walau apa jenis puasa sekalipun.
- Apakah ganjaran puasa enam hari bulan Syawal?Puasa enam hari Syawal selepas Ramadan mendatangkan pahala seperti berpuasa setahun penuh, menurut hadis sahih.
- Bolehkah puasa Syawal sebelum qada puasa Ramadan?Sebaiknya qada puasa Ramadan dahulu, kemudian berpuasa enam hari Syawal.
- Apakah ucapan yang sesuai pada Hari Raya Aidilfitri?Ucapan paling biasa ialah "Eid Mubarak" (Hari Raya yang diberkati), atau "Selamat Hari Raya" di Malaysia.
- Apakah itu duit raya (Eidi)?Duit raya (Eidi) ialah hadiah, biasanya wang, yang diberikan oleh orang tua kepada kanak-kanak dan orang tersayang pada Hari Raya.
- Bolehkah wanita menghadiri solat Hari Raya?Ya, wanita digalakkan menghadiri solat Hari Raya.
- Perlukah makan sebelum solat Hari Raya Aidilfitri?Ya, sunat makan sesuatu sebelum solat Hari Raya Aidilfitri, sebaik-baiknya kurma dalam bilangan ganjil.
- Adakah Ramadan 29 atau 30 hari?Ramadan sama ada 29 atau 30 hari, tidak lebih dan tidak kurang, kerana ia mengikut peredaran bulan.
Perkahwinan dan hubungan suami isteri (14)
- Bolehkah bernikah pada bulan Ramadan?Ya, anda boleh bernikah pada bulan Ramadan; akad nikah sah pada mana-mana bulan.
- Bolehkah bersama suami atau isteri pada malam Ramadan?Ya, hubungan suami isteri dibenarkan pada bulan Ramadan dari terbenam matahari hingga terbit fajar.
- Bagaimana jika suami isteri bersetubuh ketika berpuasa?Bersetubuh pada siang hari Ramadan membatalkan puasa dan merupakan dosa besar.
- Bolehkah mencium suami atau isteri ketika berpuasa?Ciuman antara suami isteri tidak membatalkan puasa dengan sendirinya, kerana Nabi SAW adakalanya mencium isteri Baginda ketika berpuasa.
- Bolehkah memeluk pasangan ketika berpuasa?Ya, memeluk suami atau isteri dibenarkan ketika berpuasa dan tidak membatalkan puasa.
- Adakah melancap (onani) membatalkan puasa?Ya, sengaja melancap sehingga keluar mani membatalkan puasa menurut kebanyakan ulama.
- Adakah air mazi membatalkan puasa?Tidak, menurut ramai ulama dan pendapat yang paling banyak diikuti hari ini, air mazi tidak membatalkan puasa.
- Perlukah mandi wajib sebelum Subuh selepas bersama?Tidak, anda tidak perlu mandi wajib sebelum Subuh untuk puasa anda sah.
- Hukum bercinta sebelum berkahwin pada bulan RamadanTidak, hubungan cinta di luar perkahwinan tidak dibenarkan dalam Islam, sama ada pada bulan Ramadan atau bila-bila masa.
- Adakah fikiran bersyahwat membatalkan puasa?Tidak, lintasan fikiran tidak membatalkan puasa, dan anda tidak dipersalahkan kerana fikiran yang sekadar terlintas.
- Adakah menonton kandungan haram membatalkan puasa?Menonton kandungan haram tidak membatalkan puasa dengan sendirinya, tetapi ia berdosa dan boleh menghapuskan pahalanya.
- Perlukah isteri minta izin suami untuk puasa sunat?Ya, untuk puasa sunat isteri perlu mendapat persetujuan suami apabila suami berada di rumah, menurut hadis sahih.
- Bolehkah mengadakan kenduri kahwin pada bulan Ramadan?Ya, kenduri kahwin dibenarkan pada bulan Ramadan, diadakan selepas berbuka supaya tetamu boleh makan.
- Bolehkah bersama suami atau isteri ketika beriktikaf?Tidak, hubungan intim tidak dibenarkan ketika iktikaf, siang atau malam, dan persetubuhan membatalkan iktikaf.
Halal dan haram (13)
- Bolehkah mendengar muzik pada bulan Ramadan?Muzik tidak membatalkan puasa, tetapi kebanyakan ulama menganggap alat muzik makruh atau haram, pada bulan Ramadan dan bila-bila masa.
- Adakah mencarut membatalkan puasa?Tidak, mencarut tidak membatalkan puasa dan anda tidak perlu qada, tetapi ia boleh menghilangkan sebahagian besar pahalanya.
- Adakah berbohong dan mengumpat membatalkan puasa?Tidak, menurut kebanyakan ulama berbohong dan mengumpat tidak membatalkan puasa, jadi anda tidak perlu qada.
- Bolehkah menonton TV dan filem ketika berpuasa?Ya, menonton TV atau filem tidak membatalkan puasa, asalkan kandungannya sopan.
- Bolehkah memakai cat kuku pada bulan Ramadan?Ya, anda boleh memakai cat kuku: ia tidak membatalkan puasa.
- Bolehkah mewarnakan rambut atau berinai ketika berpuasa?Ya, anda boleh menggunakan pewarna rambut atau inai ketika berpuasa; ia dipakai pada bahagian luar badan dan tidak membatalkan puasa.
- Bolehkah memotong rambut atau kuku ketika berpuasa?Ya, anda boleh memotong rambut dan kuku ketika berpuasa; ia langsung tidak menjejaskan puasa.
- Bolehkah minum arak pada malam Ramadan?Tidak, arak diharamkan dalam Islam pada setiap masa, siang dan malam, dalam Ramadan dan di luarnya.
- Adakah merokok haram dalam Islam?Kebanyakan ulama hari ini menganggap merokok haram kerana kemudaratan serius terhadap kesihatan.
- Apa perlu dilakukan jika dihina ketika berpuasa?Jangan balas dengan hinaan: Nabi SAW mengajar orang yang berpuasa supaya berkata "Aku sedang berpuasa" dan bertenang.
- Bolehkah menggunakan media sosial ketika berpuasa?Ya, menggunakan media sosial tidak membatalkan puasa dan dibenarkan, asalkan apa yang anda tonton, kongsi dan tulis itu halal.
- Adakah membuat tatu membatalkan puasa?Tidak, tatu tidak membatalkan puasa menurut kebanyakan ulama.
- Adakah puasa sah jika tidak memakai tudung?Ya, puasa anda sah walaupun anda tidak memakai tudung.
Keluarga, kerja dan musafir (11)
- Pada umur berapa kanak-kanak patut mula berpuasa?Puasa menjadi wajib apabila kanak-kanak mencapai akil baligh.
- Bagaimana cara mengajar anak-anak tentang Ramadan?Ajar anak-anak tentang Ramadan melalui cerita, latihan puasa kecil, memasak juadah berbuka bersama dan bersedekah.
- Bolehkah tidak berpuasa kerana peperiksaan?Tidak, peperiksaan semata-mata bukan alasan yang sah untuk tidak berpuasa Ramadan.
- Bolehkah membatalkan puasa kerana kerja yang berat?Kerja yang berat bukan alasan untuk tidak berpuasa, jadi mulakan setiap hari dengan berpuasa.
- Bolehkah tidak berpuasa ketika bermusafir?Ya, musafir boleh tidak berpuasa dan menggantinya kemudian; ini rukhsah daripada al-Quran.
- Berapa jauh jarak musafir untuk tidak berpuasa?Kebanyakan ulama menetapkan jarak minimum musafir kira-kira 80 km (sekitar 50 batu) sehala.
- Bolehkah orang bukan Islam berpuasa pada bulan Ramadan?Ya, orang bukan Islam dialu-alukan untuk mencuba berpuasa, dan ramai yang berbuat demikian untuk menyokong rakan Muslim.
- Adakah biadab makan di hadapan orang yang berpuasa?Tidak, secara umumnya ia tidak biadab: kebanyakan umat Islam tidak mengharapkan orang lain berhenti makan, kerana puasa ialah ibadah peribadi mereka.
- Saya baru memeluk Islam. Wajibkah saya berpuasa?Ya, sebaik sahaja anda Muslim, dewasa dan mampu, puasa Ramadan wajib mulai hari penuh pertama selepas memeluk Islam.
- Bagaimana berpuasa jika keluarga bukan beragama Islam?Anda boleh berpuasa walaupun keluarga bukan Islam: terangkan Ramadan dengan baik, rancang sahur dan berbuka sendiri, dan kekal rapat dengan mereka.
- Apakah ucapan kepada orang Islam pada bulan Ramadan?Anda boleh mengucapkan "Ramadan Mubarak" (Ramadan yang diberkati) atau "Ramadan Kareem" (Ramadan yang mulia).
Hantar soalan anda
Tidak jumpa soalan anda? Hantarkan kepada kami. Jawapan kepada soalan yang paling kerap ditanya akan ditambah di halaman ini.
Jawapan ini menerangkan hukum umum berdasarkan al-Quran, Sunnah dan pandangan majoriti ulama. Untuk keadaan peribadi, rujuk ustaz atau ulama yang anda percayai.